Zonnegaard Drost is een van de pilotgebieden die de gemeente West Betuwe heeft aangewezen om zonnepanelen als teeltondersteunende voorziening boven fruit uit te proberen.

In 2020 kwam Betuwewind in contact met Jan Drost die in Ophemert op 5 ha grond sierbramen teelt. Sierbramen worden gebruikt in boeketten en worden onrijp geplukt zodat ze een mooie groene of rode kleur hebben maar nog wel stevig zijn. Deze bramen kunnen met weinig licht groeien en dus ideaal om zonnepanelen boven te hangen in plaats van de plastic dakjes die je vaak boven fruit ziet.

In 2021 werd een voorontwerp gemaakt en besproken met de omwonenden.
Die gaven over het algemeen aan dat ze geen bezwaar hadden maar wel de zonnepanelen zoveel mogelijk aan het oog wilden onttrekken.

In het definitieve ontwerp is daar gehoor aan gegeven door een brede haag te plaatsen aan de west- en zuidkant van het perceel waar de huizen van de buren staan. Aan de noordkant rond het huis van Jan komt een notengaard en de westkant blijft open. De hagen worden aangeplant met inheemse bij-vriendelijke soorten zoals verschillende soorten wilgen en sier- en vogelkers. Jan Drost houdt zelf bijen dus dat komt goed uit.

Op 21 juni 2022 is de ontwerpvergunning ter inzage gelegd bij de gemeente en op 27 juni kunnen de buren komen kijken bij Jan hoe het ontwerp geworden is. Vanaf 21 juni kunnen er nog gedurende zes weken bezwaren ingediend worden waarna de definitieve vergunning wordt opgesteld. Uiteraard zullen we wensen van de omgeving die nog binnen komen proberen in te willigen.

Als de vergunning is verleend, kunnen de subsidie en de netaansluiting worden aangevraagd. Begin 2023 zal dan de aanbesteding gedaan worden van de panelen en wordt er zo mogelijk nog dat jaar gebouwd. Leden van Betuwewind kunnen dan inschrijven voor een lening aan de coöperatie om het zonnepark te financieren. Zoals het er nu naar uitziet kan daar een rente van 4-8% per jaar op worden gegeven afhankelijk van het rendement. Dat rendement wordt vooral bepaald door de hoeveelheid zon en door de stroomprijs op de markt.

Belangstelling om mee te doen? Meld je dan hier aan voor de nieuwsbrief of wordt alvast lid, dan houden we je op de hoogte.

Afgelopen zaterdag was de afscheidsbijeenkomst van ons betrokken lid Jaap van der Velden. Je ziet hem op de foto hierboven als eerste op de rij. Jaap was een van de eerste leden van 11duurzaam en ook van Betuwewind. Hij heeft zich in de loop van die bijna 10 jaar flink geroerd binnen de verenigingen. Zo was hij lid van diverse werkgroepen, o.a. op het gebied van zonnevelden en de warmtetransitie. Hij schafte via de coöperatie zonnepanelen aan op zijn huis in Deil en zocht mogelijkheden om naar warmte te boren in zijn tuin, en wilde dat laatste graag samen doen met andere leden.

Hij was de eerste secretaris van Duurzaamheidsfonds Betuwewind en ontwierp de procedure en uitvoeringsregeling, samen met de andere leden van de adviescommissie. Als pensionado verbleef hij nog wel eens in het buitenland maar regelmatig belde hij dan in vanaf de camping om aan de vergaderingen deel te nemen. Zo verliep het eerste jaar van het Duurzaamheidsfonds soepel en stond alles klaar voor het tweede jaar. Toen werd hij helaas ziek en moest hij al als spoedig zijn werkzaamheden neerleggen omdat zijn gezondheid snel achteruit ging.

We kennen Jaap als een zachtaardige man die toch dringend zijn punten naar voren kon brengen. Die werden dan vaak ook opgevolgd, omdat hij er goed over nagedacht had en bijna altijd gelijk had.

Een van de aardigste verhalen over Jaap is dat hij via Peerby een cirkelzaag van de voorzitter leende. Maar omdat de zaagtanden wel wat bot waren, zette hij er gelijk maar een nieuw blad op in ruil voor het gebruik. Hij wilde er geen geld voor hebben.

Voor Jaap stond de versnelling van de energietransitie voorop, zoeken naar slimme oplossingen om in korte tijd veel te bereiken. Via het Duurzaamheidsfonds kon hij hier direct invloed op uitoefenen. We zijn heel blij met hoe hij de basis gelegd heeft. Het is nu aan ons om de versnelling waar te maken. Onze herinnering aan Jaap zal ons daar zeker bij helpen.

Zijn laatste wens werd ons, tijdens de afscheidsbijeenkomst, overgebracht door zijn levensmaatje Wilma: “Ik wil iedereen vragen om de komende week iets extra’s te doen, waar de wereld een stukje duurzamer van wordt.” Deze boodschap is nu ook voor jou.

Bestuur, directie en medewerkers van Burgerwindcoöperatie West-Betuwe
en Coöperatie Duurzaam West Betuwe

16 mei 2022

 

Onze molen #3 van Windpark Deil (vijfde vanuit het Westen) is kapot. Hij staat er al een paar weken zieligjes bij. Het lager van de hoofdas, vlak achter de wieken, werd te heet en er zijn stukjes zwervend metaal aangetroffen in de smeervloeistof. Niet goed dus. Leverancier Vestas heeft ondertussen de opties onderzocht en de conclusie is dat het lager vervangen moet worden. Dat lager is op voorraad, maar er is ook een grote kraan nodig om het lager te vervangen en daar zijn er niet zoveel van. Vestas probeert er nu eentje vrij te krijgen, maar dat kan wel weer een paar weken gaan duren.

Gelukkig zijn we verzekerd voor dergelijke grote reparaties, maar het is wel jammer. Liever maken we gewoon duurzame energie. Daar is veel behoefte aan de laatste tijd. Vanwege de hoge prijs van gas en olie is de vraag naar elektriciteit enorm toegenomen.

Afijn, we zullen even geduld moeten hebben. We houden je op de hoogte.

 

Stroomcontracten waarbij klanten beschermd worden tegen de hoge stroomprijzen, extra investeringen in regionale energieprojecten en honderdduizenden euro’s extra in het Duurzaamheidsfonds van de burgerwindcoöperatie. Tegelijkertijd ontvangen de leden over 2021 opnieuw een rendement van 10 procent op hun stukje windmolen. Betuwewind wil zich manifesteren als aanjager van een vitale Betuwe. Burgers die met elkaar wind en zon tot waarde brengen: ‘Dat is een kans voor vrijwel iedere gemeente.’

Uniek in de huidige, overspannen energiemarkt: Betuwewind geeft leden die een contract hebben voor Betuwse windstroom geld terug op hun jaarnota. Leden die in zee zijn gegaan met Betuwestroom, het bedrijf dat de stroom van de windmolens van Betuwewind lokaal verkoopt, betalen voor hun stroom niet meer dan de kostprijs van deze windstroom. In de nabije toekomst moet dit uitgangspunt (niet meer voor je stroom betalen dan de vaste kostprijs van windstroom) ook de basis zijn van nieuwe stroomcontracten. Inwoners van de gemeente West Betuwe met een contract bij Betuwestroom, voor hen komt de geld-terug-actie het eerst beschikbaar, betalen zo op jaarbasis honderden euro’s minder voor hun stroom (afhankelijk van hun verbruik).

Burgerwindcoöperatie West-Betuwe, met 1.000 leden eigenaar van zeven windmolens langs de A15 in de windparken Deil en Avri, is ambitieus. Op de Algemene Ledenvergadering van de coöperatie, afgelopen zaterdag 9 april, hebben de leden groen licht gegeven voor plannen die duidelijk maken waar de burgerwindcoöperatie voor gaat. Betuwewind wil aanjager zijn van een vitale regio waarin schone en betaalbare energie voor iedereen, hand-in-hand gaat met eerlijk rendement, investeringen in nieuwe energieprojecten, natuurontwikkeling en duurzame agroproductie.

De omzet van de burgerwindcoöperatie kwam over 2021 uit op een kleine 8 miljoen euro. Bijna de helft van deze omzet vloeide terug naar de regio in de vorm van rendement, grondvergoedingen, omgevingsfonds of bijvoorbeeld betaalde gemeentebelasting. Betuwewind verwacht komende jaren jaarlijks miljoenen extra te kunnen investeren in de vitaliteit van de Betuwe. De extra investeringen worden mogelijk door de prijsontwikkelingen op de energiemarkt. In 2021 steeg de ontvangen stroomprijs van ruim 3 cent per kWh aan het begin van het jaar naar boven de 20 cent aan het eind van het jaar. Gemiddeld is de stroomprijs op ruim 9 cent uitgekomen waarmee de windmolens van Betuwewind subsidieloos hun werk hebben gedaan. Voor de jaren 2022 en 2023 houdt de coöperatie rekening met opbrengstprijzen die substantieel boven het niveau van 2021 liggen. Betuwewind heeft de ambitie om die meeropbrengsten te investeren in het versterken van de vitaliteit van de regio.

Het bestrijden van energiearmoede staat hoog op de agenda. Betaalbare energie voor iedereen, mét iedereen: de leden zijn meegenomen in de ontwikkeling van een nieuw stroomcontract dat is gebaseerd op de vaste, lage kostprijs van windstroom uit de Betuwe. Ook komt er een uitbreiding van het bestaande Duurzaamheidsfonds. Dit fonds stelde in 2021 € 300.000 beschikbaar aan projecten die bijdragen aan een duurzame ontwikkeling in de gemeente West Betuwe. In 2022 stelt dit fonds € 600.000 beschikbaar. Betuwewind draagt onder andere bij aan de start van Energiebank Rivierenland, die bestrijdt energiearmoede door huishoudens op energiegebied te helpen.

Hiernaast hebben de leden ingestemd met het creëren van extra investeringsruimte voor nieuwe bedrijfsmatige activiteiten van Betuwewind. In 2022 is hiervoor ruim 1,5 miljoen euro beschikbaar. Vanuit dit budget zullen regionaal energie-, milieu- of duurzame landbouwprojecten opgezet of ondersteund worden. Een onderzoek naar de haalbaarheid van een regionaal warmtebedrijf wordt betaald uit de nieuw gecreëerde budgetruimte.

Voorzitter Jan Jacob van Dijk van Betuwewind hierover: “Omdat de meeste elektriciteit in Nederland wordt opgewekt in gascentrales beweegt de stroomprijs mee met de recent geëxplodeerde gasprijs. Hierdoor is gas momenteel de duurste vorm van elektriciteitsproductie. En die gestegen kosten berekenen maatschappijen aan de klant. Wind- en zonnestroom kunnen die stijging dempen. Energiemaatschappijen met veel duurzame opwek kunnen op dit moment de energierekening binnen de perken houden. Fossiel is nu onbetrouwbaar en duur, terwijl duurzaam betaalbaar is maar nog te weinig voorhanden. Betuwewind wil samen met haar leden een stap verder gaan. Financieel waren we al goed in staat om risicodragend mee te doen in projecten of zelf nieuwe projecten te starten. Met de huidige winstverwachting wordt dat alleen maar beter. Onze windparken kunnen nog meer dan we hadden verwacht een vliegwiel voor verandering zijn. Onze burgerwindparken zijn daarmee belangrijk voor een vitale Betuwe.”

In veel gemeenten in Rivierenland is windenergie tijdens coalitievorming een groot thema. Directeur Gerlach Velthoven van Betuwewind pleit ervoor dat het ‘wel bouwen’ van een windpark een van de belangrijkste politieke vraagstukken voor de komende raadsperiode is. Met eigen windmolens geeft een gemeente een enorme impuls aan behoud van vitaliteit en het effectief bestrijden van klimaatverandering. Hiernaast wordt de afhankelijkheid van (buitenlandse) energiemaatschappijen verminderd en burgers kunnen profiteren van hun stukje windmolen. Velthoven: “Een moderne windturbine spaart wekelijks drie vrachtwagens steenkool uit. Of 1,5 miljoen kuub aardgas. En als omwonenden overschakelen op elektrisch rijden, is één windturbine genoeg om zo’n 5.000 auto’s bij gemiddeld gebruik 25 jaar van schone energie te voorzien. Wil je op gemeentelijk niveau klimaatverandering effectief bestrijden, zet dan in op lokale wind- en zonneparken, warmtenetten en aquathermie. Het is een kans voor vrijwel iedere gemeente.”

Velthoven nodigt iedere gemeente in het Rivierengebied uit om in West Betuwe te komen kijken wat de impact is van een lokaal windpark. “We laten met ons project zien wat de waarde is van eigen windparken. Het Nederlandse elektriciteitsverbruik groeit zeer snel: we gaan elektrisch rijden en onze huizen elektrisch verwarmen. Het recente kabinetsbesluit om het aantal windmolens op zee te verdubbelen of het voornemen om de komende decennia 2 kerncentrales te bouwen: het is in de verste verte nog niet genoeg om het snelgroeiende elektriciteitsverbruik te dekken. Lokale energieprojecten dragen bij aan het bestrijden van klimaatverandering, helpen mee om de energierekening voor inwoners betaalbaar te houden en versterken de leefomgeving. Met de opbrengsten van eigen windmolens kan extra geïnvesteerd worden in de energietransitie. Iedere turbine telt. Elk zonnepark telt.”

Op zaterdag 9 april van 12.00 – 14.30 uur organiseert Betuwewind bij GeoFort een Duurzaamheidsmarkt. Hier vind je organisaties die een bijdrage hebben ontvangen van Duurzaamheidsfonds Betuwewind om hun duurzame ideeën in West Betuwe voor elkaar te krijgen. Bijvoorbeeld om weidevogels te beschermen of om een speciaal lesprogramma te ontwikkelen voor kinderen over duurzaamheid.

Iedereen is van harte welkom en de entree is gratis. Ook als je geen lid bent van onze coöperatie. Bezoekers kunnen met 5 euro korting ook nog eens de hele dag alle activiteiten van GeoFort bezoeken.

Jouw bezoek aanmelden
Je kunt je bezoek aanmelden via het formulier op deze pagina. Bezoekers die geen lid zijn van Betuwewind ontvangen na aanmelding een kortingscode om GeoFort met 5 euro korting te bezoeken. De Duurzaamheidsmarkt zelf is gratis toegankelijk.

Wie ontmoet je op de Duurzaamheidsmarkt?
Afgelopen jaar heeft Duurzaamheidsfonds Betuwewind organisaties en inwoners van West Betuwe uitgenodigd om innovatieve ideeën voor projecten in te dienen. Daarmee maakten ze kans op een flinke financiële bijdrage. In totaal was er 350.000 euro beschikbaar. Op die manier wil Betuwewind een deel van de winst van de windmolens teruggeven aan onze samenleving om met elkaar de energietransitie en de bescherming van landschap en natuur te versnellen.

De eerste ronde om een idee in te dienen was eind vorig jaar. Maar liefst 7 projecten hebben toen een bijdrage ontvangen. Je leest er hier meer over. De 7 projecten worden 9 april op de Duurzaamheidsmarkt gepresenteerd.

Wil jij zelf een substantieel bedrag aanvragen voor een duurzaam project?

Ook dit jaar is er weer geld beschikbaar voor nieuwe duurzame projecten. Meer info vind je hier. Mensen met goede ideeën zijn van harte welkom om inspiratie op te komen doen en om informatie te verzamelen.

 

Vandaag waren we toevallig op inspectie bij windpark Deil en konden goed zien hoe onze molens het doen in de storm. Opvallend is het verschil tussen beide windparken. Bij Avri hielden de molens er bij ongeveer windkracht 10 mee op. Voor de veiligheid, maar vooral ook om schade aan de molens zelf te voorkomen.

Bij Deil blijven de molens langer doordraaien terwijl die vanwege de hoogte nog wel wat meer wind vangen. Ze passen zich wel aan, door de wieken zo te draaien dat ze minder wind vangen zoals je dat ook op een zeilboot doet als het te hard waait. Je zou het ook een slippende koppeling kunnen noemen. Daarmee proberen de machines toch hun maximale vermogen te halen en stroom te blijven produceren. Op de foto is te zien dat dat niet helemaal lukt. Er wordt een vermogen van 3430 kW gehaald terwijl 4200 het maximum is. De draaihoek van de wieken is 35,2 graden terwijl 3 graden normaal is. De windsnelheid is ruim 25 meter per seconde. Dat komt overeen met windkracht 10.

 

 

Windpark Deil kampt al enige tijd met een brommend geluid van enkele turbines. Het probleem begon, vanuit het westen gezien, in de tweede turbine van Pure Energie, maar ook de derde en vierde turbine (van Betuwewind) bleken bij stevige wind een bromtoon te produceren. We kregen van omwonenden klachten en hebben onze leverancier Vestas gevraagd om onderzoek te doen naar de oorzaak.

Vestas concludeerde dat de oorzaak van de bromtoon in de tandwielkast zit. Die tandwielkast zorgt voor de overbrenging tussen de wieken en de generator (dynamo).

Toen de oorzaak duidelijk was, is er een reparatie uitgevoerd bij turbine #2. Deze reparatie bleek het geluid inderdaad behoorlijk te reduceren. Afgelopen week is deze reparatie ook uitgevoerd bij onze turbine #3 en op 8 februari is gestart met de reparatie van #4. Het gaat om een omvangrijke klus waardoor de turbines een week stilgezet moeten worden.

Al met al dus nogal wat stilstand en natuurlijk erg jammer van de gemiste opbrengst gedurende de windrijke periode waar we in zitten, maar het is ook heel fijn dat er een oplossing is voor de bromtoon.

De vijf turbines van Eurus Energy aan de Oostkant staan ook stil vanwege een storing. Hier is er een hoogspanningsschakelaar bij Liander doorgebrand. De reparatie hiervan zal enkele weken in beslag nemen.

 

Goed nieuws! Voedselbos Lingehout is een van de 12 initiatieven die een flinke bijdrage heeft gekregen uit het Regionaal Investeringsfonds (RIF). Het gaat om een bedrag van 70.000 euro dat gebruikt wordt voor: aanschaf plantmaterialen, aanleg tuinderij en voedselbos, omvormen van de boomgaard, vergunningenprocedure, communicatiemiddelen en educatie en voorlichting.

Gerdien Dijkstra: “We hoopten heel erg op deze bijdrage en zijn er bijzonder blij mee. Hiermee komt de realisatie van ons voedselbos steeds dichterbij. Samen met de bijdrage van partners, zoals Stichting Voedselbosbouw Nederland, Duurzaamheidsfonds Betuwewind en Life Terra, is natuurlijk de inleg van de 150 deelnemers belangrijk. Momenteel is er nog ruimte voor zo’n 50 deelnemers. Mensen die interesse hebben kunnen een kijkje nemen op onze website voor informatie en de agenda met alle activiteiten die we organiseren. Op 18 februari vindt de eerste plantdag plaats.”

Lees meer over het Regionaal Investeringsfonds en de winnaars op de website van Fruitdelta.